وام ازدواج,استخدام بانک,تسهیلات بانک,بانک تو,اخذ وام

امروز ، ۰۱ مهر ۱۳۹۷ - ۱۹:۵۴

فهرست کاربری

کد خبر : 710
تاریخ انتشار : 21 آبان 1393 - 20:46

اخذ کامزد از دستگاه کارتخوان

 

کارتخوان

 به گزارش سایت بانک تو ، اخباری که این روزها به‌شدت فعالان اقتصادی کشور آن را دنبال می‌کنند، اخبار تصمیم مبنی بر گرفتن کارمزد از هر معامله‌ی انجام‌شده توسط دستگاه‌های «پوز» است. با اینکه فعلاً شورای پول و اعتبار تصمیم‌گیری درباره آن را به تعویق انداخته است، اما با توجه به اهمیت موضوع و و حساسیت افکار عمومی نسبت به این موضوع و شایع شدن این گمانه که برخی بازاریان با شروع این عمل تصمیم به عدم استفاده از دستگاه‌های پوز می‌گیرند و توجه این موضوع برای علاقه‌مندان به اقتصاد داخلی، لازم شد تا برخی نکات تحلیلی پیرامون این تصمیم بیان شود.


ساختار بانکی ایران برخلاف کشورهای توسعه‌یافته ساختاری انحصاری دارد، به‌طوری‌که انحصار این بخش بزرگ و تأثیرگذار اقتصادی در دستان دولت است و بیشترین تأثیر در این صنعت را تصمیمات دولتی و شورای پول و اعتبار دارد.

واضح است که این انحصار می‌تواند اثرات بسیاری بر بانکداری ایران داشته باشد که از جمله می‌توان عدم پویایی در سیستم بانکی کشور را مثال زد. این انحصار سبب شده است تا بانک‌ها نتوانند در محیطی مناسب به رقابت در حیطه‌ی کاری خود بپردازند.


ملاحظه شده است که در بحران‌های مختلف مالی و رکود در کشورهای جهان (از جمله بحران مالی سال 2008)، اولین مؤسساتی که ورشکست شدند، مؤسسات مالی و بانک‌ها بودند، در حالی ‌که در کشور ما این رویه برعکس است و تعداد مؤسسات مالی و بانک‌ها در شرایط رکود اقتصادی، بیشتر و بیشتر می‌شوند! دلیل این امر چیزی نیست جز سیاست‌های حمایتی دولت به نفع بانک‌ها در ایران. حال با این حساب، دور از ذهن به نظر نمی‌رسد که در اقدامی دیگر، نظام بانکی به بهانه‌ی مستهلک شدن زیرساخت‌ها، اعلام کند که در نظر دارد به‌ازای هر خرید 160 تومان کارمزد از حساب فروشنده کسر نماید.

دلیل آن نیز کم شدن تراکنش‌ها توسط دستگاه پوز (اعلام شد هدف این است تا برای خریدهای زیر 10 هزار تومان از دستگاه پوز استفاده نشود) و به تبع آن، فشار کمتر بر روی زیرساخت‌های شبکه‌ی بانکی کشور است.

اما آیا این کار در اقتصاد عقلایی است؟ یا صرفاً این تحمیل شرایط به استفاده‌کنندگان از خدمات سیستم بانکی، به دلیل انحصاری بودن این صنعت به وقوع پیوسته است؟
یکی از اهداف تعیین کارمزد، حذف تراکنش‌های با ارزش زیر 10 هزار تومان توسط دستگاه پوز است. باید گفت تعیین این کارمزد برای حذف این معاملات راه درستی نیست؛ بنا به دلایلی که در ادامه ذکر خواهد شد. برای حذف این کار، راه بسیار راحت‌تری وجود دارد و آن حذف کلی معاملات زیر 10 هزار تومان است؛ یعنی دستگاه‌های پوز فقط مبالغ بالای 10 هزار تومان را قبول کنند.
 
بحث اول
 از نظر برخی کلاسیک‌ها، تمامی تقاضای پول یک جامعه، تقاضای پول معاملاتی آن جامعه است. دو مطالعه در مورد تقاضای پول در ایران نیز این نظر را تا حدی تأیید می‌کند. مطالعه‌ی اول که مربوط به سال 1387 است، حاکی از این واقعیت است که عمده‌ترین عامل مؤثر بر تقاضای پول در ایران، تقاضای معاملاتی پول است.1 همچنین مطالعه‌ی دوم که جدیدتر است (1392) نیز بیان می‌دارد که انگیزه‌ی مبادلاتی در تقاضا برای پول نقش اساسی دارد و مردم پول را به‌منظور تسریع فعالیت‌های مبادلاتی نگهداری می‌کنند.2
 
بحث دوم
 با توجه به این مبانی نظری و مطالعات تجربی داخل کشور، این سؤال پیش می‌آید که در صورت تعیین کارمزد برای استفاده از دستگاه‌های پوز، آیا بانک مرکزی قادر خواهد بود تا مقدار تقاضای معاملاتی پول کشور را، که تقاضای عمده‌ی پول کشور است و به‌یکباره به‌صورت نقد توسط مردم طلب می‌شود مهیا کند؟ قابل ذکر است که میزان نقدینگی کشور، طبق اعلام بانک مرکزی، در خردادماه 93 (آخرین آمار در دسترس نقدینگی بانک مرکزی هنگام نگارش مطلب)، 6180858/0 میلیارد ریال است.
 
بحث سوم
 بر فرض بانک مرکزی حتی اگر قادر به تأمین این میزان تقاضای پول در جامعه باشد، باید توجه داشته باشید هزینه‌ی امحای این مقدار پول بسیار زیاد است، بانک مرکزی در حال حاضر نیز اذعان به زیاد بودن هزینه‌ی امحای پول نقد دارد. با این کار، سبب بیشتر شدن این هزینه می‌شود.
 
بحث چهارم
 نکته‌ی دیگری که مطرح می‌شود این است که آیا راه دیگری برای تأمین هزینه‌های سیستم تراکنش‌های الکترونیکی مبادلات وجود دارد؟ در پاسخ باید گفت که در حال حاضر، پول مبادله‌شده بیش از ده ساعت در اختیار بانک است و با تأخیر به حساب فروشنده واریز می‌شود، ضمن اینکه بعد از واریز این پول به حساب فروشندگان، عمده‌ی این پول در حساب ایشان می‌ماند و معمولاً مقدار کمی از آن توسط فروشنده برداشت می‌شود.

همچنین در نظر داشته باشیم که در سرمایه‌گذاری هرچه سرمایه بیشتر باشد، امکان شرکت در پروژه‌های سودآور بیشتر است. لذا با این دو شرط درمی‌یابیم که بانک‌ها برای مدت زیادی سرمایه‌ی هنگفتی در اختیار دارند که می‌توانند آن را سرمایه‌گذاری کنند و نه تنها هزینه‌های خود را پوشش دهند، بلکه سودآوری نیز داشته باشند! لذا اگر بخواهیم منصفانه نگاه کنیم، بانک‌ها باید از فروشندگانی که از دستگاه‌های پوز استفاده می‌کنند و این حجم سرمایه را در اختیار آ‌ن‌ها می‌گذارند، متشکر باشند و اگر پاداشی از این باب به آن‌ها نمی‌دهد، اقلاً هزینه‌ای بابت این لطف از آن‌ها دریافت نکنند.


البته این نکته می‌تواند سکوی جهشی برای برخی بانک‌های خصوصی باشد؛ به‌طوری‌که این بانک‌ها سیستم تراکنش الکترونیکی خود را به‌صورت مجانی یا با پاداش (نظیر پرداخت سود از سرمایه‌گذاری یا اهدای جایزه بابت استفاده از دستگاه‌های پوز آن بانک) در اختیار فروشنده قرار بدهند.

این بانک‌ها با این راه‌حل می‌توانند حجم عظیمی از نقدینگی کشور را هنگامی که رقبای آن‌ها مشغول دریافت کارمزد از فروشنده هستند، به‌سوی خود روانه نمایند.*
 
منابع:
1. دادگر یدالله، نظری روح‌الله، تجزیه و تحلیل تقاضای پول در اقتصاد ایران 1353-1385، نامه‌ی مفید، شماره‌ی 66، تیر 1387.
2. خلیلی عراقی، منصور؛ عباسی‌نژاد، حسین و گودرزی فراهانی، یزدان؛ برآورد تابع تقاضای پول در ایران با رویکرد مدل‌های تصحیح خطا و هم‌جمعی، اقتصاد پولی مالی، شماره‌ی 5، 1392.
3. بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران.
*علی مهرگان/دانشجوی کارشناسی ارشد علوم اقتصادی

نظرات بینندگان

یادداشت ها

مصاحبه ها

اخبار رسانه ها

استخدام بانک
استخدام بیمه

نظرسنجی

نظر شما در باره یکسان سازی نرخ سود بانک ها چیست؟

خوب است

خوب نیست

فرقی نمی کند

نمایش نتایج نظر سنجی